Ohiko galderak

Hileko prestazio ekonomikoa da, baliabide nahikorik ez duten eta lan-irteera bat aurkitzen laguntzen dieten pertsonen eta familien oinarrizko premiei erantzuteko.
Baliabiderik ez duten edo beren oinarrizko beharrizanak asetzeko nahikoak ez diren pertsonek kobra dezakete, baldin eta prestazioa jasotzeko baldintza orokorrak betetzen badituzte.
Izan daitezke lanik gabeko pertsonak, baliabide gutxiko langileak, pentsiodunak, bestelako pentsioen hartzaileak, egoitza-baimenik gabeko etorkinak, etab.

• 18 urtetik gorakoa izatea (salbu eta kolektibo jakin batzuen kasuan adingabe emantzipatuentzat aurreikusitako salbuespena).
• 18 eta 29 urte bitarteko pertsonek eskaera egin baino urtebete lehenagotik bizi izan behar dute, gutxienez, gurasoen, tutoreen edo harreragileen bizilekuaz bestelako batean, zenbait kolektiborentzat aurreikusitako salbuespenei kalterik egin gabe.
• 18 eta 23 urte bitarteko pertsonek enplegu-zerbitzuen eskatzaile gisa izena emanda egon behar dute Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuan eskaera egin aurreko urtean, eta enplegu-legeriaren arabera dagozkion betebeharrak bete behar dituzte, edo, bestela, Gizarte Segurantzako Sistema osatzen duten araubideetako edozeinetan alta emanda egon behar dute eskaera egiten den egunean edo, halakorik ezean, azken bi urteetan gutxienez 240 egunez, kolektibo jakin batzuentzat aurreikusitako salbuespenei kalterik egin gabe.
• Bizikidetza-unitate batean integratuta egotea.
• Euskal Autonomia Erkidegoko udalerriren batean erroldatuta egotea eta bertan modu jarraituan bizitzea eskaera egin aurreko 3 urteetan gutxienez, honako kasu hauetan aurreikusitako salbuespenei kalterik egin gabe:
- Eskaera egiten den egunaren aurreko urtean gutxienez, beren kargura adingabeak edo % 33ko edo gehiagoko desgaitasuna edo mendetasun-kalifikazioa duten helduak eta premia larrian dauden adinez nagusiak edo adingabe emantzipatuak dituzten pertsonen kasuan.
- Eskaera egiten den egunean, honako hauen kasuan: errefuxiatuak, gizakien salerosketaren eta sexu-esplotazioaren biktimak, genero-indarkeriaren edo etxeko indarkeriaren biktimak, adingabeak babesteko sistemaren mende egon direnak edo arau-hausle adingabeei gizarte- eta hezkuntza-arreta emateko sistemaren mende egon direnak, edo bizitza independenterako prestakuntza-programetan parte hartu dutenak, terrorismoaren biktimak eta euskal kolektibitateetako kideak.
Betetzen ez bada, eskaera egin aurreko hamar urteetatik bost urtez jarraian erroldatuta egotea onartuko da.
• Premia ekonomikoko egoeran egotea. Muga hauetakoren bat GAINDITZEN EZ DUENEAN hartuko da kontuan:
- Bizikidetza-unitatearen osaeraren arabera legokiokeen gehieneko errenta bermatuaren zenbatekoa baino hileko errendimendu handiagoak izatea.
- Ondasun higiezinak, higigarriak eta, oro har, bizikidetza-unitateari urtebetez legokiokeen bermatutako gehieneko errentaren zenbatekoa halako bost edo hortik gorako balioa duen beste edozein ondasun izatea.
• Izan ditzaketen pentsio eta prestazio publiko guztiak eskatu izana (pentsioak, langabezia, subsidioa, mantenu-pentsioa, etab.).
• Erregimen arrunteko edo itxiko espetxe batean barneratuta ez egotea, eta izaera sozial, sanitario edo soziosanitarioko egoitza-zerbitzu bateko plaza iraunkor baten erabiltzaile ez izatea, oso-osorik funts publikoekin finantzatuta.

Kontzeptu hori diru-sarrerak bermatzeko errentan erabiltzen da zehazteko zein pertsonak osatuko duten familia-unitatea, dagokion laguntzaren zenbatekoa kalkulatzeko eta baldintzak eta betebeharrak betetzen direla egiaztatzeko.
Bizikidetza-unitatea (BU) etxebizitza batean bizi den pertsonak edo pertsonek osatzen dute, eta harreman hauetakoren batek lotzen ditu:
- Odolkidetasuneko eta ezkontza-ahaidetasuneko bigarren mailara arte.
- Adopzioa edo familia-harrera iraunkorra edo adopzio aurrekoa.
- Ezkontza-lotura edo ezkontzaren antzeko lotura bidez elkartuak.
Bizileku berean lotura horiek ez dituzten pertsonak bizi badira, pertsona bakarreko bizikidetza-unitateak edo bizikide guztiak edo batzuk biltzen dituen bizikidetza-unitate bat eratu ahal izango da.
Familia-unitate batean titular bat dago beti. Bizikidetza-unitateko gainerako kideak onuradunak dira.
Pertsona bakarreko bizikidetza-unitateen kasuan, titularra prestazioen eta zerbitzuen onuradun izango da.

DSBE eskatzeko behar den dokumentazio guztia eskuragarri dago euskadi.eus webgunean, gure webgunean baita gure bulegoetan ere.

Helbidearen posta-kodearen arabera dagokion bulegora joan behar duzu.

Eskabidea bere helbidearen posta-kodearen arabera dagokion bulegoan, eta Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 16.4 artikuluan aurreikusitako edozein modutan.

DSBE kobratzen baduzu, kontuan izan hitzartutako hitzordu batera ez joateak etenaldi bat dakarrela betebeharrak ez betetzeagatik, eta hitzorduaren edozein aldaketa zure erreferentziako bulegoak baliozkotu behar duela.
Deitu 945 160 600 telefonora aurrez aurreko hitzordua aldatzeko eskaera kudeatzeko.

Nire espedientea ebazten denean, Lanbidek idatziz erantzungo dit. DSBEa ematen badidate, zenbatekoa, atzerapenak eta zein datatik aurrera ordainduko didaten adieraziko didate. Prestazioa ematen ez badidate, arrazoiak azalduko dizkidate. Ebazpen guztietan jakinaraziko didate zein errekurtso jar ditzakedan ados ez banago, non egin behar dudan eta zein diren epeak.

Lanbidek hiru hilabeteko epean ebatzi eta jakinarazi beharko du ebazpena, eskaera organo eskudunaren erregistroan sartzen den egunetik zenbatzen hasita. Laguntza hori kobratzeko eskubidea eskabidea aurkeztu eta hurrengo hilaren lehen egunetik aurrera sortzen da.
Prestazioaren lehen ordainketa emateko ebazpenari dagokion nominan egingo da.

Lanbidek ezarritako eredu normalizatua bete beharko da, eta, horrekin batera, lege honetan eta lege hau garatzeko arauetan eta, hala badagokio, erantzukizunpeko adierazpenean ezarritako baldintzak betetzen direla egiaztatzen duten agiriak aurkeztu beharko dira. Eskatzaileek erantzukizunpeko adierazpen bat aurkeztu ahal izango dute eskabidearekin batera. Bertan, beren erantzukizunpean, honako hau adierazi beharko dute:
prestazio hura aitortzeko lege honetan ezarritako baldintzak betetzen dituztela, hori egiaztatzen duten agiriak badituztela, eta
Lanbidek eskatzen dienean eta konpromisoa hartzen dutenean
Betebehar horiek prestazioa jasotzen den bitartean betetzea.

Eskatutako dokumentazioak, batzuetan, dokumentazioa ematen duen administrazioak edo erakundeak zehazten duen kostua izan dezake. Euskal administrazio publikoek ematen dituzten dokumentuen kasuan, ez dute inolako kosturik, baina banku-erakunde, enbaxada edo kontsulatu batzuek kobratu egin dezakete ziurtagiri batzuk egiteagatik.

Ez dago mugarik DSBEaren gehieneko kopuru bat onartzeko bizileku bakoitzeko. Baina etxebizitza berean bizikidetza-unitate bat baino gehiago bizi badira, prestazioa jasotzen duten ala ez, indize zuzentzaile bat aplikatuko da etorkizuneko dekretua indarrean jartzen denetik aurrera.

DBE bateragarria da lanarekin; beraz, bizikidetza-unitatearen diru-sarrera berriak zenbatekoa eguneratzeko prozedura orokorraren arabera zenbatuko dira.
DBEaren zenbatekoa hiru hilean behin eguneratzen da. Aitortutako zenbatekoa kalkulatzeko, aurreko hiruhilekoko diru-sarrerak hartzen dira kontuan (aurreko hilabetea kontuan hartu gabe). Beraz, diru-sarrera berriak zenbatuko dira lan-jarduera hasi den aldiak eragina duen zenbatekoa eguneratzeko prozeduran.
Bizikidetza-unitatearen diru-sarrerek bizikidetza-unitatearen osaerari eta ezaugarriei dagokien gehieneko zenbatekoa gainditzen badute, prestazioa osorik etengo da. Prestazioa etenda badago ere, hiru hilean behin eguneratzeko prozedurari eutsiko zaio, eta bizikidetza-unitatearen diru-sarrerak gehieneko zenbatekoaren azpitik badaude, prestazioa berriro ordaintzen hasiko da.

DBE jasotzeko, beharrezkoa da Euskal Autonomia Erkidegoan erroldatuta egotea eta bertan bizitzea, eta lanerako eta prestakuntzarako prest egotea. Hala ere, DSBE kobratzen duten pertsonek Euskal Autonomia Erkidegotik irteteko eskubidea izango dute, gehienez 30 egunez, urte natural bakoitzaren barruan.
Lanbideri jakinarazi beharko zaizkio titularraren eta bizikidetza-unitateko kideen irteerak.
Komunikazio hori bi bidetatik egin dezakete:

• Web bidez.

Zita hartu beharko duzu zure bulegoan itzulerako egunerako eta, egun horretan zure bulegoa itxita badago, hurrengo egun baliodunerako.

• Aurrez aurre, "ERE-DBE-032 EAEko irteera-jakinarazpenaren formularioa" entregatuz erreferentziako bulegoan. Hitzordua emango zaio zure teknikariarekin itzulera-egunerako (egun horretan zure bulegoa itxita badago, hurrengo egun baliodunerako).

Prestazioaren ordainketa etetea partziala (bizikidetza-unitateari dagozkion osagarrietako bat etetea) edo erabatekoa (prestazio osoa etetea) izan daiteke.
Prestazioa jasotzeko eskubidea osorik etengo da honako kasu hauetan:
• bizikidetza-unitatea behar ekonomikoko egoeran ez dagoenean.
• titularrak edo bizikidetza-unitateko kideren batek ez baditu eskatu izan ditzaketen pentsio eta prestazio publiko guztiak.
• BU osoa EAEtik kanpo egon bada 30 egun baino gehiagoz eta 90 egun baino gutxiagoz.
• DSBEaren zenbatekoa ezin denean zehaztu interesdunari egotz dakiokeen arrazoiren batengatik.
Titularrari edo onuradunari dagokion banakako osagarria eten egingo da:
• titularra edo onuraduna EAEtik kanpo egon bada 30 egun baino gehiagoz eta 90 egun baino gutxiagoz.
• titularrak edo onuradunak izaera sozial, sanitario edo soziosanitarioko egoitza-zerbitzu bateko aldi baterako plaza bat bete duenean, funts publikoekin finantzatuta.
• titularrak edo onuradunak honako betebehar hauetakoren bat bete ez badu:
Laguntzea, agertzea eta Lanbidek eskatutako dokumentazioa aurkeztea, eta jakinarazpenak eta komunikazioak jasoko direla bermatzea.
Egoeraren eta beharren hasierako balorazioan eta, hala badagokio, gizarte- eta lan-diagnostikoan laguntzea, eta ezartzen diren preskripzio teknikoekin arreta-planak sinatzea.
Gizarteratzeko Programa Integratua eta Pertsonala egiten laguntzea eta sinatzea, bai eta bertan jasotako konpromisoak eta betebeharrak betetzea ere.
Enplegurako edo enpleguaren aurreko zerbitzuetarako prest egotea, Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuan enplegu-eskatzaile gisa, enpleguaren aurreko zerbitzu gisa edo zerbitzuen eskatzaile gisa izena emanda egotea, eta hark abian jartzen dituen enplegagarritasuna hobetzeko estrategietan parte hartzea.
Bidegabe jasotako zenbatekoen zenbatekoa itzultzea.
Administrazioaren aurrean agertzea, horretarako eskatzen zaionean laguntzea eta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuak egin ditzakeen kontrolak eta ikuskapenak egitea erraztea.
Prestaziorako eskubidea aldatzea, etetea edo azkentzea eragin dezaketen edo prestazioaren zenbatekoa eguneratzeko garrantzitsuak diren inguruabarrak epearen barruan jakinaraztea, erregelamendu bidez ezartzen diren baldintzetan.
borondatezko eszedentzia edo lanaldi-murrizketa hartzea, eta
Lanbidek edo erakunde laguntzaile batek emandako enplegurako prestakuntza-ikastaro bat borondatez uztea, ikastaro horretara ez joatea edo Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuak proposatutako enplegurako hautaketa-prozesu batean ez parte hartzea.

DBE etenda egongo da ordainketa eteteko arrazoiak desagertzen ez diren bitartean, edo ezarritako etendura-epea betetzen denean. Etetearen arrazoiak eta iraupena etete-ebazpenean jakinarazten dira.
Etenaldiak iraupen finkoa izango du kasu hauetan:
• Hilabete, etendura ebazpena emateko unean zuzendu diren gertakari puntualengatik gertatu denean.
• Sei hilabete, titularrak edo onuradunetako batek:
• Ez laguntzea Gizarteratzeko Programa Integratua eta Pertsonala egiten edo ez sinatzea. Ez-betetzea sei hilabete baino gehiago luzatzen bada, prestaziorako eskubidea azkenduko da. – Gizarteratzeko Programa Integratua eta Pertsonala gizarteratze-zerbitzu parte-hartzailea da, eta alderdi sinatzaileek konpromisoak hartzen dituzte bazterketa-arriskua prebenitzeko edo, hala badagokio, bazterkeria-egoera leheneratzeko eta hartzaileak laneratzen eta gizarteratzen saiatzeko.
• Prestakuntza-ikastaro bat baztertzen badute, prestakuntza-ekintza batera borondatez joaten ez badira edo uzten badute, edo Lanbidek proposatutako enplegurako hautaketa-prozesu batera aurkezten ez badira. Hori guztia arrazoi justifikaturik gabe.
Arrazoi justifikatutzat joko da ez egitea gaixotasunagatik edo prestakuntza-jarduerak edo hautaketa-prozesuak honako eskakizun hauetakoren bat betetzen ez dutelako:
pertsonak adierazitako lehentasunekin bat etortzea edo, bestela, azken urtean garatutako lanbidearekin bat etortzea, Lanbideren enplegurako orientazio-zerbitzuak proposatutako prestakuntzarekin edo haren gaitasun fisikoekin eta prestakuntza-gaitasunekin duen korrelazioarekin.
Garraio publikoaren ordutegia bateragarria izatea prestazioaren titularraren edo onuradunaren bizilekutik prestakuntza-jarduerarenarekin edo hautaketa-prozesuarenarekin.
Prestakuntzaren edo hautaketa-prozesuaren garapena, erregelamendu bidez zehaztutako distantzia gainditzen ez duen erradio baten barruan.
Egunero garraio publikoan joan-etorrietan emandako denbora, ikastaroaren eguneko iraupenaren % 25 baino gehiagokoa ez den prestakuntzara joateko.
Garraio publikoko joan-etorrien hileko kostua ez da izango prestazioaren oinarrizko zenbatekoaren % 20 baino handiagoa, edo, ikastaroaren iraupena hilera iristen ez bada, egunen araberako oinarrizko zenbatekoaren kalkulutik ateratzen den hiletik gorakoa.
adiskidetzea, bizikidetza-unitatearen inguruabarrak kontuan hartuta, hamalau urtetik beherako pertsonak edo beren kargura desgaitasunen bat duten pertsonak edo beren kabuz baliatu ezin diren bigarren mailarainoko odol- edo ezkontza-ahaidetasuneko senideak zaindu ahal izateko.
• Arrazoi justifikaturik gabe, lanaldi-murrizketa edo borondatezko eszedentzia hartu badute.
Arrazoi justifikatutzat jotzen da adina, desgaitasuna, istripua, ospitaleratzea edo gaixotasuna dela-eta senideak jaio edo zaintzea, seme-alabak (edo adopziorako edo familia-harrera iraunkorrerako zaintza-egoeran dauden pertsonak).

Lanbidek ofizioz ekingo dio prestazioa ordaintzeari, honako kasu hauetan:
• etendura gertatu bazen bizikidetza-unitatearen diru-sarrerek zegokion DSBEren gehieneko zenbatekoa gainditzen zutelako
• etenduraren iraupen jakin bat ezarri bazen
Bestela, prestazioa berriz hasteko eskatu beharko du erreferentziako bulegoan edo euskadi.eus egoitza elektronikoaren bidez.

Berritzeen ordez bi urteko kontrol-prozedura erabili da; beraz, ez dut inolako ekintzarik egin behar.

  • Titularra hiltzen bada, kide bakar batek osatutako bizikidetza-unitateen kasuan.
  • Prestazioaren bi urteko indarraldia amaitu eta titularrak berritzeko eskaerarik aurkezten ez badu.
  • Bete beharreko baldintzaren bat behin betiko urratzen bada.
  • Ordainketen etetea 12 hilabete baino gehiagoko aldi batez luzatzen bada.
  • Prestazioaren bi urteko indarraldian betebeharrak ez betetzeagatik bi etenaldi egon badira.
  • Titularrak uko egitea.
  • Zehapen-prozedura baten ebazpen bidez.
  • Arrazoi justifikaturik gabe enplegu egoki bati uko egiten bazaio.
  • Prestazioak irauten duten bitartean, bere bizikidetza-unitateko kideei dagokien eskubide edo prestazio ekonomiko oro baliatzen ez bada.

Badira zenbait zirkunstantzia lotura duten pertsonekin etxebizitza partekatzen badute, salbuespenezko bizikidetza-unitateak eratzea eragiten dutenak:

a) Gizakien salerosketaren eta sexu-esplotazioaren biktima izatea.
b) Genero-indarkeriaren biktima izatea edo etxeko indarkeriaren biktima izatea.
c) Pentsiodunak izatea.
d) Banantze- edo dibortzio-izapideak hasi izana, edo bikoteen edo izatezko bikoteen erregistroaren inskripzioa ezerezteko eskatu izana.
e) Lehen semea edo alaba eduki edo adoptatu izana, adingabe bat modu iraunkorrean hartu izana edo % 33ko desgaitasuna edo handiagoa duen edo mendekotasun-kalifikazioa duen adinez nagusi bat hartu izana.
f) Ohiko etxebizitza utzi izana, errentak ez ordaintzeagatiko utzarazpenaren ondorioz, gerora sortutako ordaintzeko ezintasunaren ondorioz, hipoteka betearazteko prozeduraren ondorioz, etxebizitza bizigabe geratu delako edo etxebizitzaren irisgarritasun-arazoak behar bezala egiaztatuta daudelako.
g) Erregelamendu bidez zehazten direnak, ahultasun bereziko egoerekin, bazterkeriarekin edo ezinbesteko bizikidetzarekin lotuta egon beharko dutenak etxebizitza berean.

Salbuespenezko bizikidetza-unitateen iraupena ezin izango da hiru urtetik gorakoa izan, gertaera eragilearen datatik zenbatzen hasita, erregelamendu bidez ezartzen diren baldintzetan. Muga hori ez zaie aplikatuko pentsiodunek osatutako bizikidetza-unitateei.

Arrazoi batzuen ondorioz, ezingo dut laguntza berriro eskatu urtebetez (enplegu-eskaintzari uko egitea, gizarteratzeko programarik ez sinatzea...) edo bi urtez (zehaztasun ezak, faltsukeriak...). Beste kasu batzuetan, berriz eskatu ahal izango dut, edozein unetan.

  • • Lanbideren informazio-telefonora dei dezaket: 945 160 600.
    • Dagokidan Lanbideren bulegora joan naiteke, informazioa emateko eta zer egin behar dudan argitzeko.

Dokumentazioa euskadi.eus egoitza elektronikoaren bidez aurkez dezaket, identifikazio elektronikoko metodoren bat badut, edo Lanbideren web orriaren bidez.

Gaur egun, dokumentazio guztia, eskabidea izan ezik. Egoitza elektronikoa aktibatuta dagoenean, eskaera ere aurkeztu ahal izango da.